मुंबई : महाराष्ट्रात सध्या सुरू असलेल्या मराठी-अमराठी वादावर राज्यपाल सी. पी. राधाकृष्णन यांनी थेट भाष्य करत एक खडा सवाल उपस्थित केला आहे – “मराठी येत नाही म्हणून मला कुणी मारहाण केली, तर मी लगेच घडाघडा मराठी बोलू शकेन का?”
आज ‘महाराष्ट्र नायक’ या कॉफी टेबल बुकच्या प्रकाशन सोहळ्यात ते बोलत होते. यावेळी त्यांनी कोणत्याही राजकीय पक्षाचे नाव घेतले नाही, पण त्यांचा रोख हा राज्यातील विरोधी पक्ष आणि विशेषतः ठाकरे बंधूंवर असल्याचे स्पष्ट जाणवत होते.
भाषेवरून वाद कशासाठी?
राज्यपाल म्हणाले, “महाराष्ट्रात सध्या असा प्रचार केला जात आहे की, मराठी न बोलल्यास मारहाण केली जाईल. असं वागणं योग्य नाही. भाषेच्या नावावर दहशतीचं वातावरण तयार होईल, तर गुंतवणूकदार महाराष्ट्रात येतील का? आपण आपल्या राज्याला अशा प्रकारे वेदना देतो आहोत.”
तामिळनाडूतील अनुभव सांगत केले भाष्य
राज्यपाल राधाकृष्णन यांनी खासदार असताना तामिळनाडूत घडलेला एक प्रसंग सांगितला. त्यांनी सांगितलं की, “एका गावात रात्री उशिरा काही लोकांवर केवळ भाषा न समजल्यामुळे हल्ला झाला होता. जे मारहाण करत होते, त्यांचा एकमेव मुद्दा होता – ‘तमिळ का नाही येत?’ त्यावरून आज महाराष्ट्रातील स्थिती आठवते. जर मी मराठी न बोलू शकलो आणि त्यामुळे कुणी मला मारलं, तर काय मी लगेच मराठी बोलायला शिकणार?”
भाषेवरून दहशत नको
राज्यपाल पुढे म्हणाले, “मी त्या पीडित लोकांची माफी मागितली आणि त्यांना जेवण दिलं. पण प्रश्न इतकाच आहे की, जर भाषेच्या नावावर हिंसाचार होणार असेल, तर महाराष्ट्रात कोण गुंतवणूक करेल? भाषा राजकीय पोळी भाजण्यासाठीचा मुद्दा बनू नये.”
मनसे-ठाकरे गटांच्या भूमिकेचा अप्रत्यक्ष उल्लेख
राज्यपालांनी भाष्य केलं असलं तरी त्यांनी कोणाचेही नाव घेतले नाही. परंतु सध्या मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी हिंदीच्या सक्तीविरोधात उचललेला मुद्दा, त्याला उद्धव ठाकरे यांचा मिळालेला पाठिंबा आणि नंतर काही हिंदीभाषिकांवर झालेल्या मारहाणीची पार्श्वभूमी लक्षात घेतली, तर राज्यपालांचं भाष्य याच संदर्भात असल्याचं दिसून येतं.
सहिष्णुता आणि मातृभाषेचा अभिमान
राज्यपाल म्हणाले, “गिरीश महाजन जे बोलत होते तेव्हा मी त्यांच्या चेहऱ्याकडे पाहून अंदाज घेत होतो, कारण मला मराठी समजत नाही. हे सांगण्याचं कारण इतकंच – आपण जास्तीत जास्त भाषा शिकाव्यात, पण त्याचवेळी आपल्या मातृभाषेचा अभिमानही बाळगावा. ती कोणतीही असो – माझ्यासाठी माझी मातृभाषा महत्त्वाची आहे, तसेच ती प्रत्येक मराठी माणसासाठीही आहे.”
निष्कर्ष
राज्यपालांनी दिलेल्या या प्रतिक्रियेमुळे राज्यातील मराठी-अमराठी वादाला नवा सूर मिळू शकतो. त्यांनी भाषेच्या मुद्द्यावर सहिष्णुतेची आणि समतेची भूमिका घेण्याचं आवाहन करत, भाषिक विविधतेचा आदर करण्याचा संदेश दिला आहे.
