हिंदू धर्मामध्ये नवरात्री हा अत्यंत पवित्र आणि उत्साहाने साजरा केला जाणारा उत्सव आहे. या काळात भक्त देवी दुर्गेच्या नऊ रूपांची उपासना करतात. यावर्षी शारदीय नवरात्रीचा शुभारंभ सोमवार, २२ सप्टेंबर २०२५ रोजी होत असून विजयादशमी बुधवार, १ ऑक्टोबर २०२५ रोजी साजरी होईल.
नवरात्रीचे नऊ दिवस हे आत्मशुद्धी, उपासना आणि देवीचा आशीर्वाद मिळवण्याचा काळ मानला जातो. भक्त या दिवसांत उपवास करतात. धार्मिक परंपरेनुसार, योग्य नियमांचे पालन केल्यास उपवास यशस्वी होतो आणि आयुष्यातील अडचणी दूर होतात.
नवरात्रीमध्ये काय करावे?
-
कलश स्थापना: पहिल्या दिवशी शुभ मुहूर्तावर कलश (घटस्थापना) करावी. यामुळे घरात सकारात्मक ऊर्जा आणि समृद्धी येते.
-
सात्विक आहार: उपवास करणाऱ्यांनी फळे, दूध, साबुदाणा, गव्हाचे पीठ आणि खडे मीठ वापरून सात्विक अन्न घ्यावे.
-
देवीच्या नऊ रूपांची पूजा: दररोज देवीच्या एका रूपाची पूजा आणि आरती करावी. यामुळे आयुष्यात शांती, सुख आणि प्रगती होते.
-
शाश्वत ज्योत: नवरात्रीत अखंड दिवा (ज्योत) प्रज्वलित ठेवणे अत्यंत शुभ मानले जाते. तो देवीच्या कृपेचे प्रतीक आहे.
-
कन्या पूजन: आठव्या किंवा नवव्या दिवशी लहान मुलींना घरी बोलावून भोजन देणे व भेटवस्तू देणे अत्यंत पवित्र व महत्त्वाचा विधी आहे.
नवरात्रीमध्ये काय करू नये?
-
मांस, मद्य आणि तामसिक आहार टाळा: अशा अन्नामुळे उपवासाची पवित्रता कमी होते.
-
नखे, केस आणि दाढी कापणे टाळा: परंपरेनुसार हे दिवस शरीरशुद्धी आणि साधनेचे मानले जातात.
-
राग आणि वाद टाळा: उपवासात मन शांत व निर्मळ ठेवणे महत्त्वाचे आहे. भांडणे, शिवीगाळ यामुळे साधनेचा प्रभाव कमी होतो.
-
कलश व ज्योत हलगर्जीने ठेवू नका: घटस्थापना केलेला कलश व अखंड ज्योत नेहमी सुरक्षित, स्वच्छ व पवित्र ठिकाणी ठेवावी.
