Focus with मानस… जगभरात दररोज कोट्यवधी लोक मॅकडोनाल्ड्सचे बर्गर, फ्रेंच फ्राईज आणि कोल्ड ड्रिंक्सचा आस्वाद घेतात. त्यामुळे मॅकडोनाल्ड्सची कमाई मुख्यतः खाद्यपदार्थांच्या विक्रीतून होत असावी, असा अनेकांचा समज असतो. मात्र वास्तव यापेक्षा खूप वेगळे आहे. व्यावसायिक जगतात एक प्रसिद्ध म्हण आहे – “McDonald’s is not in the burger business; it’s in the real estate business.” आणि यामागे मोठे कारणही आहे.
मॅकडोनाल्ड्सची व्यवसाय पद्धत इतर फास्टफूड कंपन्यांपेक्षा वेगळी आहे. कंपनी अनेक ठिकाणी स्वतः जमीन किंवा इमारती खरेदी करते अथवा दीर्घकालीन भाडेपट्ट्यावर घेते. त्यानंतर त्या जागेवर रेस्टॉरंट उभारून ती फ्रँचायझीधारकांना चालवण्यासाठी देते. बदल्यात फ्रँचायझीधारकांकडून भाडे, रॉयल्टी आणि इतर शुल्क आकारले जाते. त्यामुळे कंपनीला नियमित आणि स्थिर उत्पन्न मिळते.
तज्ज्ञांच्या मते, मॅकडोनाल्ड्सच्या जगभरातील सुमारे ९५ टक्के रेस्टॉरंट्स फ्रँचायझी मॉडेलवर चालतात. कंपनीला बर्गर विक्रीपेक्षा फ्रँचायझी शुल्क, रॉयल्टी आणि मालमत्तेच्या भाड्यातून अधिक नफा मिळतो.
यशामागील सर्वात मोठे सूत्र म्हणजे “लोकेशन”. मॅकडोनाल्ड्स शहरातील सर्वाधिक वर्दळीच्या ठिकाणी जागा निवडते. काळानुसार त्या जमिनींची किंमत वाढत जाते. त्यामुळे कंपनीला केवळ भाडेच नव्हे तर मालमत्तेच्या मूल्यवाढीचाही फायदा होतो.
व्यवसाय अभ्यासकांच्या मते, मॅकडोनाल्ड्सने फास्टफूड उद्योगाला रिअल इस्टेटशी जोडून एक अनोखे मॉडेल विकसित केले. ग्राहक बर्गर खरेदी करतात, पण कंपनीच्या तिजोरीत भाडे आणि रॉयल्टीच्या माध्यमातून मोठी रक्कम जमा होत राहते. त्यामुळे आर्थिक मंदीच्या काळातही कंपनीचे उत्पन्न तुलनेने स्थिर राहते.
आज मॅकडोनाल्ड्स हा केवळ बर्गर विकणारा ब्रँड नसून जगातील सर्वात यशस्वी रिअल इस्टेट-आधारित व्यवसाय मॉडेलपैकी एक मानला जातो. त्यामुळे पुढच्या वेळी तुम्ही मॅकडोनाल्ड्समध्ये बर्गर खाल, तेव्हा लक्षात ठेवा—तुम्ही फक्त फास्टफूड ब्रँडमध्ये नाही, तर एका प्रचंड रिअल इस्टेट साम्राज्यात प्रवेश करत आहात!
फॅक्ट बॉक्स :
- जगभरातील सुमारे ९५% मॅकडोनाल्ड्स रेस्टॉरंट्स फ्रँचायझी मॉडेलवर चालतात.
- कंपनी अनेक ठिकाणांची जमीन व इमारती स्वतःच्या नियंत्रणाखाली ठेवते.
- कमाईचा मोठा हिस्सा भाडे, रॉयल्टी आणि फ्रँचायझी शुल्कातून येतो.
- व्यवसाय शाळांमध्ये मॅकडोनाल्ड्सचे मॉडेल ‘रिअल इस्टेट विथ बर्गर्स’ म्हणून अभ्यासले जाते.
