पुणे : द इंडियन फार्मर्स फर्टीलायजर को-ऑपरेटीव्ह लिमिटेड (इफको) (IFCO) ही पुनः एकदा जगभरातील सर्वोच्च ३०० सहकारी तत्त्वारील कंपन्यांमध्ये अग्रगण्य ठरली असून मागच्या वर्षीचे स्थान यंदाही राखले आहे. ही क्रमवारी दरडोई राष्ट्रीय सकल उत्पादन (जीडीपी)च्या गुणोत्तर आधारित उलाढालीवर आधारित आहे. इफको देशाच्या जीडीपी आणि आर्थिक वाढीमध्ये लक्षणीय योगदान देत आहे हे यातून दिसून येते. इंटरनॅशनल कोऑपरेटिव्ह अलायन्सने प्रकाशित केलेल्या १२ व्या वार्षिक वर्ल्ड कोऑपरेटिव्ह मॉनिटर (डब्ल्यूसीएम) अहवालाच्या २०२३ च्या आवृत्तीनुसार या उद्योगाची उलाढाल देशाच्या संपत्तीशी संबंधित आहे (ICA). इफको देखील गेल्या आर्थिक वर्षात ९७ व्या स्थानावरून एकूण उलाढालीच्या क्रमवारीत ७२ व्या स्थानावर पोहोचली आहे. इफको आपल्या ३५,००० सदस्यांच्या सहकारी संस्थांसह, २५,००० पीएसीएस आणि ५२,४०० पीएमकेएसके केंद्रांसह ‘आत्मनिर्भर भारत’ आणि ‘आत्मनिर्भर कृषी’ च्या दिशेने वाटचाल करत आहे.
इंटरनॅशनल कोऑपरेटिव्ह अलायन्स (ICA) आणि युरोपियन रिसर्च इन्स्टिट्यूट ऑन कोऑपरेटिव्ह अँड सोशल एंटरप्रायझेस (EURICSE) यांनी २५ जानेवारी २०२४ रोजी आंतरराष्ट्रीय वेबिनार दरम्यान वर्ल्ड कोऑपरेटिव्ह मॉनिटरची २०२१ आवृत्ती सुरू केली. हा अहवाल म्हणजे १० वी वार्षिक आवृत्ती आहे आणि जगातील सर्वात मोठ्या सहकारी संस्था आणि परस्परांच्या आर्थिक तसेच सामाजिक परिणामांचा शोध यामध्ये घेण्यात आला आहे, ज्यात क्षेत्रातील सर्वोच्च ३०० क्रमवारी आणि सध्याच्या जागतिक आव्हानांसाठी प्रामुख्याने कोविड आणि हवामान बदलास प्रतिसादांचे विश्लेषण उपलब्ध करून देण्यात आले आहे.
इफको’च्या वतीने नॅनो खतांच्या फवारणीसाठी तसेच बायो-फर्टीलायजर, बायो-स्टीम्युलंट्, सागरिका आणि आर्गी-केमिकल्स सारख्या जैव-उत्तेजक घटकांच्या फवारणीसाठी इफको जवळपास २,५०० अॅग्री-ड्रोनसह उपकरणे आणि सुटे भाग खरेदी करत आहे. तसेच इफको ५००० हून अधिक ग्रामीण उद्योजकांना प्रशिक्षण देईल आणि २५०० कृषी ड्रोनचे वितरण करेल. इफको ग्रामस्तरावरील योग्य उद्योजकांची ओळख पटवण्यातही गुंतलेली असून त्यांना ‘प्रमाणित पायलट’ म्हणून हे ड्रोन चालवण्यासाठी प्रशिक्षण दिले जाईल. या ग्रामीण उद्योजकांच्या प्रशिक्षणाचे ठिकाण आणि वेळापत्रकानुसार हे ड्रोन तैनात केले जातील.
सलग वर्षांत सर्वोच्च स्थान राखल्याविषयी बोलताना इफको’चे मॅनेजिंग डायरेक्टर डॉ. उदय शंकर अवस्थी म्हणाले, “इफको आणि भारतीय सहकारातील आमच्यासाठी हा अभिमानाचा क्षण आहे. इफकोमध्ये, आम्ही नेहमीच शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवण्याच्या ध्येयासाठी वचनबद्ध आहोत. ज्यामुळे देशभरातील शेतकऱ्यांचा संपूर्ण विकास सुनिश्चित होईल आणि सहकार बळकट होईल. आमचा विश्वास नवनिर्मितीवर आहे. कारण ती यशाची गुरुकिल्ली आहे. त्यासाठी आम्ही कृषीसाठी नॅनो तंत्रज्ञान आधारित उपाय, विशेषतः पर्यायी खतांची सुरुवात इफको नॅनो युरिया लिक्विडपासून केली, ज्याला भारतीय शेतकऱ्यांकडून खूप चांगला प्रतिसाद मिळाला आहे. त्यानंतर, इफको नॅनो डीएपी सुरू केले ज्याचा अलीकडेच भारत सरकारच्या वार्षिक अर्थसंकल्पात उल्लेख करण्यात आला होता. या महत्त्वपूर्ण कामगिरीबद्दल मी इफको’शी निगडीत प्रत्येकाचे आणि देशातील संपूर्ण सहकार समुदायाचे अभिनंदन करतो “.
