Ganesh Visarjan Bombay High Court Verdict 2025 : गणेश विसर्जनावर मोठा निर्णय !
उच्च न्यायालयाने सार्वजनिक गणेशोत्सवांच्या पारंपरिक विसर्जनावर मोठा निर्णय दिला आहे. आता सहा फुटांपेक्षा उंच पीओपी मूर्तींचे विसर्जन समुद्रात व नैसर्गिक जलप्रवाहांमध्ये करता येणार आहे. त्यामुळे लालबागचा राजा, चिंचपोकळीचा चिंतामणी, मुंबईचा राजा यांसारख्या मंडळांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.
ही परवानगी मार्च 2026 पर्यंत, म्हणजे माघी गणेशोत्सवापर्यंत लागू राहणार आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे :
🔹 परंपरा कायम:
गेल्या अनेक दशकांपासून चालत आलेली गणेश विसर्जनाची मिरवणूक आणि समुद्रात विसर्जनाची परंपरा अबाधित ठेवण्यासाठी न्यायालयाने ही परवानगी दिली आहे.
🔹 घरगुती मूर्तींसाठी नियम:
पाच फुटांपर्यंतच्या घरगुती गणेशमूर्तींचे विसर्जन कृत्रिम तलावांमध्ये करणे बंधनकारक असेल.
🔹 पर्यावरण रक्षणावर भर:
-
विसर्जनानंतर समुद्र आणि तळ स्वच्छ ठेवण्यासाठी विशेष एजन्सी नेमण्यात येतील.
-
मूर्तींसाठी पर्यावरणपूरक रंगांचा वापर बंधनकारक असेल.
-
विसर्जनाच्या साहित्याचे पुनर्चक्रण करण्यावर भर दिला जाणार आहे.
🔹 सरकारची भूमिका :
राज्य सरकारने न्यायालयात दिलेल्या प्रतिज्ञापत्रात स्पष्ट केलं आहे की, सार्वजनिक मंडळांच्या मोठ्या मूर्ती परंपरेनुसार समुद्रात विसर्जित केल्या जातील. याचबरोबर पर्यावरण रक्षणासाठी स्थानिक स्वराज्य संस्थांनी कटाक्षाने उपाययोजना कराव्यात, असे निर्देशही न्यायालयाने दिले आहेत.
🔹 कोर्टाचा दृष्टिकोन:
मुख्य न्यायमूर्ती अलोक आढे आणि न्यायमूर्ती संदीप मारणे यांच्या खंडपीठाने मोठ्या मूर्तींसाठी कृत्रिम तलाव अपुरे असल्याने समुद्र विसर्जनास परवानगी दिली. मात्र, या मूर्तींसाठी अधिक सुरक्षित आणि पर्यावरणपूरक पर्याय शोधण्याचे निर्देश देखील दिले.
सारांश :
| प्रश्न | उत्तर |
|---|---|
| उच्च न्यायालयाने कोणती परवानगी दिली? | 6 फुटांपेक्षा जास्त उंचीच्या सार्वजनिक पीओपी मूर्तींचे विसर्जन समुद्रात व नैसर्गिक जलप्रवाहात करण्याची. |
| कोणत्या मंडळांना फायदा? | लालबागचा राजा, चिंचपोकळीचा चिंतामणी, मुंबईचा राजा इत्यादी मंडळांना. |
| परवानगी किती काळासाठी? | मार्च 2026 पर्यंत, म्हणजे माघी गणपतीपर्यंत. |
| पूर्वी काय बंदी होती? | पीओपी मूर्तींच्या नैसर्गिक जलस्रोतांत विसर्जनावर बंदी होती. |
| घरगुती मूर्तींसाठी काय नियम आहेत? | पाच फुटांपर्यंतच्या मूर्ती कृत्रिम तलावात विसर्जित कराव्या लागतील. |
| पर्यावरणासाठी कोणते उपाय? | – पर्यावरणपूरक रंग वापरणे |
-
समुद्र आणि तळ साफसफाई
-
विसर्जन साहित्याचे पुनर्वापर व पुनर्चक्रण |
